انکر بولت؛ انواع، انتخاب سایز و روش نصب صحیح در بتن
قویترین بست هم به اندازه اتصالش به سازه قوی است. انکر بولت همان حلقهای است که معمولاً کمتر از همه به آن فکر میشود و بیشتر از همه خراب میشود.
وقتی یک خط لوله از سقف آویزان میشود، زنجیره انتقال بار اینطور است: لوله به بست، بست به میلگرد یا صفحه نصب، و در نهایت همه چیز به یک قطعه کوچک در بتن. اگر آن قطعه درست انتخاب و نصب نشده باشد، کیفیت بقیه اجزا اهمیتی ندارد.
انکر بولت چیست؟
انکر بولت پیچی است که با ایجاد گیرش مکانیکی داخل بتن، بار را به سازه منتقل میکند. برخلاف رولپلاک پلاستیکی که با اصطکاک محدود کار میکند، انکر بولت مکانیکی با باز شدن غلاف انتهایی داخل سوراخ قفل میشود و ظرفیت بهمراتب بالاتری دارد.
انواع رایج
- انکر مکانیکی (خزینهای یا رامسهای). با سفت کردن مهره، مخروط انتهایی غلاف را باز میکند و در بتن قفل میشود. رایجترین گزینه برای تأسیسات و نصب سریع.
- انکر شیمیایی. از چسب دوجزئی برای گیرش استفاده میکند. ظرفیت بالاتر، مناسب بتن ترکخورده یا نزدیک لبه، ولی نیازمند تمیزکاری دقیق سوراخ و زمان گیرش.
- انکر چکشی و میخکوبی. برای بارهای سبک و کاربردهای غیرباربر.
برای نصب ساپورت و بستهای تأسیساتی، انکر مکانیکی معمولاً انتخاب متعارف است. در کاربردهای حساس مثل نگهدارنده خطوط آتشنشانی یا بارهای سنگین، انتخاب باید بر اساس محاسبه و مشخصات فنی سازنده انجام شود.
انتخاب سایز و عمق
سه عدد را باید همزمان در نظر گرفت و نمیتوان یکی را فدای دیگری کرد:
- قطر. با رزوه پروژه هماهنگ باشد. اگر بستها و ساپورتها روی M10 استانداردسازی شدهاند، انکر هم باید همان باشد.
- عمق کارگذاری. هر مدل انکر عمق مؤثر مشخصی دارد که سازنده اعلام میکند. عمق کمتر از آن، ظرفیت را بهشدت کاهش میدهد. عمق سوراخ باید کمی بیشتر از عمق کارگذاری باشد تا جای گردوغبار ته سوراخ بماند.
- فاصله از لبه و فاصله بین انکرها. نصب نزدیک لبه بتن باعث میشود بتن بهجای مقاومت، به شکل مخروطی کنده شود. حداقل فاصلههای مجاز را از برگه فنی محصول بگیرید.
مقاومت بتن هم مؤثر است؛ ظرفیت اعلامشده انکر معمولاً برای رده مشخصی از بتن است و در بتن ضعیفتر باید کاهش داده شود.
مراحل نصب
- ۱. تعیین محل. فاصله از لبه و از میلگردهای سازهای را رعایت کنید. برای پیدا کردن میلگرد از میلگردیاب استفاده کنید؛ سوراخکاری روی میلگرد هم به سازه آسیب میزند و هم انکر را بیظرفیت میکند.
- ۲. سوراخکاری. با مته چکشی و قطر دقیقاً برابر با مشخصات انکر. سوراخ بزرگتر یعنی گیرش ناقص.
- ۳. تمیزکاری سوراخ. مهمترین و پرششدهترین مرحله. گردوغبار داخل سوراخ ظرفیت را بهشدت پایین میآورد. با پمپ باد و برس سیمی تمیز کنید. در انکر شیمیایی این مرحله حیاتی است.
- ۴. جاگذاری انکر. تا عمق مشخصشده وارد کنید.
- ۵. سفت کردن با گشتاور صحیح. با آچار ترکمتر و مطابق گشتاور اعلامی سازنده. کمسفتکردن یعنی گیرش ناقص و بیشسفتکردن یعنی خراب کردن بتن اطراف.
اشتباههای رایجی که ظرفیت را از بین میبرند
- تمیز نکردن سوراخ پیش از جاگذاری.
- استفاده از مته فرسوده که قطر سوراخ را بزرگتر از حد میکند.
- نصب نزدیک لبه بتن یا نزدیک درز.
- سفت کردن با آچار معمولی بهجای ترکمتر و صرفاً «تا جایی که سفت شود».
- استفاده مجدد از انکری که یکبار باز شده است.
- نصب در بلوک سفالی یا گچبلوک با انکر مخصوص بتن.
پس از نصب انکر، برای تکمیل مجموعه به مهره، واشر و پیچ متری نیاز دارید که همه در دسته پیچ و مهره و واشر موجودند.